Nga Luan Rama

Për piktorin Alush Shima
NGJYRA – POETIKA E PËRJETIMIT

— etyd —

Alush Shima përfaqëson një nga individualitetet e spikatura të pikturës shqiptare, veçanërisht për mënyrën se si e koncepton pikturën si një hapësirë të lirisë subjektive dhe të kërkimit të vazhdueshëm estetik. Gjuha e tij nuk mbështetet thjesht në riprodhimin e realitetit, por në transformimin e tij përmes ngjyrës, ritmit dhe intensitetit emocional.

Në krijimtarinë e tij, ngjyra tejkalon funksionin përshkrues dhe merr një intensitet të veçantë emocional, duke e kthyer pamjen e jashtme në atmosferë, ndjesi dhe përjetim të brendshëm. Në peizazhet, natyrat e qeta dhe motivet florale, bota e dukshme nuk mbetet thjesht objekt vëzhgimi, por përshkohet nga ndjeshmëria e artistit dhe shndërrohet në një përvojë poetike, të ngarkuar me emocion.

Forma nuk i nënshtrohet gjithmonë përshkrimit realist, por përshtatet me ritmin e kompozimit dhe me nevojën për të shprehur një gjendje të caktuar shpirtërore. Kontrasti kromatik, intensiteti i penelatës dhe marrëdhënia mes njollës dhe hapësirës krijojnë një tension të brendshëm që e zhvendos veprën përtej paraqitjes së thjeshtë të subjektit.

Në veprën e Alush Shimës mund të gjurmohen jehona të modernizmit, veçanërisht të ekspresionizmit dhe fovizmit, të cilat nuk mbeten në nivelin e ndikimit formal, por përthithen dhe ritrajtohen përmes një sensibiliteti krejtësisht personal.

Veçantia e Alush Shimës merr një kuptim të veçantë edhe në kontekstin e realizmit socialist, ku kërkimi i një gjuhe personale ishte një formë e autonomisë krijuese. Megjithatë, rëndësia e veprës së tij qëndron mbi të gjitha në koherencën e një poetike ku ngjyra, forma dhe emocioni ndërthuren në mënyrë organike. Piktura e tij nuk synon thjesht të paraqesë botën, por ta rikrijojë atë përmes përjetimit të brendshëm, duke e kthyer të dukshmen në emocion dhe realitetin në interpretim.

Pikërisht kjo ndërthurje e modernitetit, individualitetit krijues dhe sensibilitetit koloristik përcakton veçantinë e veprës së Alush Shimës dhe vendin që ajo zë në mozaikun e pikturës shqiptare.

(Në foto është një peizazh i Alush Shimës, vaj në kanavacë 100 x 80 cm, e vitit 2007, pjesë e koleksionist i privat të autorit Luan Rama.)