Media portugeze, “GAZ”: Shqipëria: etnia dhe gjuha që shkojnë përtej territorit

Qyteti antik i Butrintit, një park kombëtar që përfaqëson një fragment të rëndësishëm të historisë mesdhetare

Sheshi i madh Skënderbej, në zemër të kryeqytetit të Tiranës, ofron një shëtitje në historinë e trazuar dhe interesante të Shqipërisë. Vendi ka 2,8 milionë banorë të shpërndarë midis një rajoni të bukur malor, në brendësi, dhe fushave pjellore me plazhe të mrekullueshme, në brigjet e detit Adriatik dhe Jon, shkruan në një artikull Aidir Parizzi, të botuar në të përditshmen portugeze “GAZ”.

Është e rëndësishme të kujtojmë se ka edhe gjashtë milionë shqiptarë jashtë atdheut, përveç pasardhësve të emigrantëve që u arratisën në Evropën Perëndimore në diasporë pas pushtimit osman turk në shekullin e XVI.

Shqiptarët ende përbëjnë shumicën dërrmuese të popullsisë në Kosovë, një vend i diskutueshëm nga Serbia, i cili ndan përkatësinë etnike dhe gjuhën me Shqipërinë.

Në fasadën e Muzeut Historik Kombëtar, ndodhet një mozaik i madh, i cili përmbledh një faktor konstant të historisë shqiptare, rezistencën ndaj pushtuesve të jashtëm.

E banuar nga fiset ilire në kohët e lashta (gjuha shqipe vjen nga ilirët, e konsideruar më e vjetër se latinishtja), Shqipëria u pushtua nga trupat e Aleksandrit të Madh, e kolonizuar nga grekët, e aneksuar nga romakët.

Republika, e pushtuar nga Bizanti, kishte rajone të përfshira në Republikën e Venedikut, pushtim turkoman katërshekullor (deri në vitin 1912), pushtim fashist dhe nazist gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe konflikte nga fqinjët ballkanikë.

Pas vitit 1945, një revolucion krijoi Republikën Popullore Socialiste të Shqipërisë, derisa në vitin 1991, rënia e komunizmit lejoi formimin e Republikës së Shqipërisë aktuale.

Për disa mijëvjeçarë, vendi ka qenë viktimë e gjeografisë së tij, i pozicionuar në tranzicionin kritik midis Perëndimit dhe Lindjes.

Emri i sheshit kryesor të kryeqytetit i referohet heroit të madh kombëtar, Gjergj Kastrioti (1405-1468), komandant ushtarak i njohur si Skënderbeu.

Kastrioti përfaqëson rezistencën ndaj kërcënimit të huaj, i lartësuar se ka penguar avancimin e turqve osmanë në Shqipëri dhe Evropë për 25 vjet.

Pas vdekjes së tij, vendi iu nënshtrua sundimit mysliman në vitin 1506.

Në shesh, përveç statujës mbresëlënëse të kalorësisë së Skënderbeut, mund të shihni shqiponjën dykrenare nga stema e familjes Kastrioti që zë flamurin shqiptar.

Shqipëria: etnia dhe gjuha që shkojnë përtej territorit

Me turqit osmanë erdhi islamizimi masiv i vendit, midis shekujve XVII dhe XVIII.

Sot, myslimanët sunitë përbëjnë 60% të popullsisë. Në sheshin Skënderbej ndodhet xhamia e Et-Hem Beut, e cila u mbyll nga regjimi komunist. Në vitin 1991, një protestë paqësore ishte vendimtare për kthimin e lirisë fetare në vend.

Aty pranë është Katedralja e bukur e Ngjalljes, selia e primatëve të Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, një emërtim i ardhur nga ndikimi bizantin, veçanërisht në rajonin që kufizohet me Greqinë.

Në vitin 1054, Skizma e Madhe Lindore i kishte ndarë tashmë të krishterët shqiptarë në katolikë në veri dhe ortodoksë në jug.

Qyteti antik i Butrintit, një park kombëtar që përfaqëson një fragment të rëndësishëm të historisë mesdhetare

Destinacioni kulturor më i vizituar në Shqipëri, ofron një udhëtim të pabesueshëm nëpër periudha të ndryshme historike nga shekulli i VIII para Krishtit, duke kaluar nga grekët, romakët, bizantinët, venecianët dhe osmanët.

Ecja nëpër tempuj, sheshe (agora), amfiteatër, ujësjellës, banja termale dhe rezidenca të lashta, të bëjnë të humbasësh në pothuajse 10 mijë hektarë të parkut arkeologjik, një thesar që u zbulua vetëm më pak se një shekull më parë.

Marrë nga ATSH

MË SHUMË LAJME

“Korça e kohës sime”

Galeria e Artit “Guri Madhi” në Korçë mirëpriti ekspozitën personale të piktorit Agron Shahinas. Një takim piktotik kushtuar qytetit, kujtimeve…

Alush Shima, mjeshtri i harmonisë së ngjyrave!

Nga Dash Frashëri Një piktor modern shqiptar! Alush Shima konsiderohet si një nga piktorët e rëndësishëm bashkëkohor të artit modern…

Një çast në atelierin e Artur Muharremit!

Nga Luan Rama Artur Muharremit po ti shkosh papritur në shtëpi do ta gjesh gjithnjë para një tabloje. Puna e…

“Dy artistë, një Berat”

“Dy artistë, një Berat” në Galerinë e Arteve “Eduard Lear”! U çel ekspozita e piktorëve Grigor dhe Jani Tavanxhi, ku…

Muzeu Bansky – një sfilatë mbarëshqiptare në javën e modës në Paris

Parisi u kthye sërish në epiqendrën e krijimtarisë më 3 tetor 2026, kur edicioni i pestë i GX Fashion Week…

Gonxhja pret Giulin, prezantohet projekti i Fondazione MAXXI për Galerinë e Arteve

Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, priti në në një takim ministrin e Kulturës së Italisë, Alessandro Giuli,…

Kodra, universi përtej kohës

Nga Anila Mema Kuratore e Ekspozitës "Deti dhe Muzika" Ka takime që zgjasin vetëm pak minuta, por rruga e tyre…

Bashkëpunim mes Universitetit të Arteve dhe Akademisë së Arteve të Bukura të Leçes

Një delegacion nga Akademia e Arteve të Bukura të Leçes në Itali (Accademia di Belle Arti di Lecce) i kryesuar…

“Korça e kohës sime”

Galeria e Artit “Guri Madhi” në Korçë mirëpriti ekspozitën personale të piktorit Agron Shahinas

“Përherësi”, përjetësia e Naxhi Bakallit në Art!

Një vizatues i jashtëzakonshëm. Një krijues autentik. Një legjendë e gjallë e arteve pamore shqiptare.

Hysen Devolli, “Aristokrati i Skenografisë”

"Piktor i Merituar"! Skenograf i mrekullueshëm! Kostumograf i talentuar! Piktori i kartmonedhave të 1964

Gjimnazistët jetësojnë pikturën e Guri Madhit “Kur nuk shkojnë në stadium”

"Piktura" u realizua nga nxënësit: Doert Laçi, Leart Truka, Erno Mustafa, Darius Derguti, Vasil Sema, Destan Sulku dhe Elis Vika.