Nga Ardian Pepa

Ky bust i Qemal Stafës, realizuar nga skulptori Janaq Paço, në periudhën e parë të regjimit komunist, mund të lexohet si një takim mes artit, ideologjisë dhe kohës. Paço e trajton figurën me një plastikë të fuqishme dhe me një karakter të përqendruar, duke i dhënë portretit një dimension heroik.

Por sot vepra mund të lexohet përtej funksionit të saj fillestar politik. Koha ka ndryshuar, sistemi ka ndryshuar, ndërsa vepra ka mbetur. Pikërisht këtu qëndron rezistenca e saj: bronzi ruan gjurmën e kohës, dorën e skulptorit dhe figurën njerëzore, duke e kthyer monumentin nga një simbol i një periudhe në një dëshmi të historisë.

Në këtë kuptim, Janaq Paço nuk na lë vetëm një portret, por një materie që vazhdon të komunikojë. Vepra reziston sepse nuk i përket më vetëm kohës kur u krijua; ajo i përket edhe kohës që e vështron sot. Ndryshojnë ideologjitë dhe interpretimet, por materia artistike mbetet dhe fiton kuptime të reja.

Kjo është fuqia e skulpturës: koha mund të ndryshojë kuptimin e një vepre, por nuk mund ta shuajë lehtësisht gjurmën e saj.