Maria Barberini në mermerin e Berninit

Gian Lorenzo Bernini, gjeniu që me mermerin arrinte të krijonte iluzionin e mishit, të pëlhurës dhe të frymëmarrjes.


Nga Saimir Kadiu

Ka portrete që tregojnë fytyrën e një njeriu. Ka të tjerë që arrijnë të ndalin kohën.

I tillë është Busti i Maria Barberini Duglioli, një nga krijimet më elegante të skulpturës baroke, që sot ruhet në Muzeun e Luvrit në Paris. Nuk është thjesht portreti i një gruaje fisnike të shekullit XVII; është një himn për rininë, hijeshinë dhe kujtesën.

Maria Barberini ishte bija e Carlo Barberinit, vëllait të Papa Urbanit VIII, pontifiku që e shndërroi Romën në kryeqytetin e madh të artit barok. Familja Barberini ishte një nga dinastitë më të fuqishme të kohës, mbrojtëse e artistëve, arkitektëve dhe skulptorëve që do të ndryshonin përgjithmonë historinë e artit evropian.

Pas martesës së saj me fisnikun bolognez Francesco Duglioli, familja dëshironte ta përjetësonte në një vepër arti që të ishte në lartësinë e emrit Barberini. Për këtë iu drejtua Gian Lorenzo Berninit, gjeniut që me mermerin arrinte të krijonte iluzionin e mishit, të pëlhurës dhe të frymëmarrjes.

Megjithatë, studiuesit besojnë se një pjesë e rëndësishme e punimit u realizua nga Giuliano Finelli, nxënës dhe bashkëpunëtor i Berninit, një mjeshtër i jashtëzakonshëm në gdhendjen e detajeve më të imëta. Mjafton të shikosh dantellat, flokët e valëzuar, perlën e varur në gjoks apo qëndisjet e fustanit për të kuptuar se mermeri, në duart e këtyre artistëve, humbet fortësinë dhe fiton butësinë e mëndafshit.

Ky është një nga sekretet e barokut: të mashtrojë syrin dhe të emocionojë shpirtin.

Maria shfaqet e veshur si një princeshë. Nuk ka madhështi të tepruar, por një elegancë të qetë. Vështrimi i saj nuk është krenar; është i ëmbël, pothuajse meditativ. Fytyra duket sikur do të marrë frymë, ndërsa buzët sikur janë gati të shqiptojnë një fjalë. Është ajo mrekulli që vetëm Bernini dinte ta arrinte: t’i jepte jetë gurit.

Në veprat e tij, portreti nuk ishte kurrë vetëm ngjashmëri fizike. Ai kërkonte të zbulonte karakterin, ndjenjat dhe shpirtin e njeriut. Prandaj bustet e Berninit nuk duken si monumente funerale; ato ngjajnë me njerëz që kanë ndaluar për një çast përpara nesh.

Sot, pas afro katër shekujsh, vizitorët e Luvrit ndalen përballë këtij busti me të njëjtin habi si bashkëkohësit e artistit. Ata nuk admirojnë vetëm mjeshtërinë teknike, por edhe aftësinë e artit për të sfiduar kohën.

Sepse jeta është e shkurtër. Bukuria venitet. Brezat kalojnë.

Por arti i madh ka një fuqi që as koha nuk mund ta mposhtë: ta bëjë përjetësinë të marrë fytyrën e një gruaje të re, të gdhendur në një copë mermeri që vazhdon të jetojë.

MË SHUMË LAJME

Grafika, si gjuhë e kujtesës dhe dialogut!

Nga PhD (c) Eris Tare Kurator i Bienales Ndërkombëtare të Grafikës dhe Vizatimit, Tiranë – Edicioni i Dytë, 2026 Në…

Në muzeun e Monarkisë të Artan Lames

Nga Fatmir Toçi Sot pata kënaqësinë të vizitoj ekspozitën - muzè kushtuar periudhës së Monarkisë në Shqipëri, një hapësirë e…

Metafora të pikturuara. Karikatura me humor dhe filozofi

Nga Agim Janina Në Bienalen e Katërt të Karikaturës, të zhvilluar në qytetin e Korçës, karikaturisti Arben Meksi fitoi çmimin…

“NostraTempusi” i Gazmend Lekës, misteri i shndërruar në art!

Nga Nadire Buzo Ekspozitë personale, thotë ftesa. Sapo hyn në sallën komode të Piramidës, sheh shpalosur në një murale të…

Galeria Kombëtare e Arteve drejt transformimit

Galeria Kombëtare e Arteve po i nënshtrohet një procesi transformimi të plotë, me fokus modernizimin e hapësirave dhe krijimin e…

“NostraTempus” – Sepse thelbi fle thellë… në artin e Gazmend Lekës!

Nga Brunilda Çela "Thelbi fle thellë", thoshte i madhi Petro Zheji. Ashtu si në artin e profesorit. Ku piktura nuk…

Taso dhe poezia e kujtesës poradecare!

Nga Ylli Drishti Historian & Kurator Arti Anastas Kostandini - Taso është një nga personalitetet më përfaqësuese të artit bashkëkohor…

“Nuk mund të lahesh dy herë në të njëjtin lumë”

Nga Gazmend Leka “Nuk mund të lahesh dy herë në të njëjtin lumë” Këtë të vërtetë të madhe e ka…

Grafika, si gjuhë e kujtesës dhe dialogut!

Tradita, identiteti dhe perspektivat bashkëkohore në Edicionin e Dytë të Bienales Ndërkombëtare të Grafikës dhe Vizatimit - Tiranë, 2026

“Përherësi”, përjetësia e Naxhi Bakallit në Art!

Një vizatues i jashtëzakonshëm. Një krijues autentik. Një legjendë e gjallë e arteve pamore shqiptare.

Hysen Devolli, “Aristokrati i Skenografisë”

"Piktor i Merituar"! Skenograf i mrekullueshëm! Kostumograf i talentuar! Piktori i kartmonedhave të 1964

Gjimnazistët jetësojnë pikturën e Guri Madhit “Kur nuk shkojnë në stadium”

"Piktura" u realizua nga nxënësit: Doert Laçi, Leart Truka, Erno Mustafa, Darius Derguti, Vasil Sema, Destan Sulku dhe Elis Vika.