Nga Sokol Neçaj

Artisti amerikan Thomas Cole në 1840 krijoi nepërmjet një serie prej katër pikturash veprën “The Voyage of Life” (Udhëtimi i Jetës) që përfaqëson një alegori të katër fazave të jetës njerëzore.

Pikturat: Fëmijëria, Rinia, Burrëria dhe Pleqëria, përshkruajnë një udhëtar që lundëron me varkë nëpër Lumin e Jetës nën shoqërinë e një engjëll mbrojtës.

Peizazhi, që pasqyron një nga katër stinët e vitit, luan një rol të madh në përcjelljen e historisë. Nga njëra pikturë në tjetrën ndryshon edhe drejtimi i lëvizjes së varkës.

Në “Fëmijëri” një varkë e artë del nga një shpellë e errët – një burim tokësor misterioz – nga e cila i qaset botës me habi dhe naivitet një foshnjë e gëzuar. Drita e trëndafiltë mbush skenën me bukuri marramendëse ndërkohë një figurë engjëllore e udhëheq varkën përpara.

Tek “Rinia”, udhëtari merr me besim kontrollin e varkës. I pavëmendshëm ndaj turbulencave në rritje dhe kthesave të papritura të përroit, pelegrini përpiqet me guxim të arrijë një kështjellë në hapësirë, paraqitje emblematike e ambicies së adoleshencës për famë dhe lavdi.

Në pikturën tjetër, “Burrëria”, udhëtarin e kërcënojnë tërbimi i natyrës, demonët e këqij dhe vetëdyshimi. Këtu siç thoshte vetë Cole, “Timoni i varkës është zhdukur”; udhëtari ka humbur kontrollin e jetës së tij. Engjëlli nga retë shikon poshtë ndërsa vërtitet drejt pragjeve të dhunshme dhe shkëmbinjve të zhveshur e të thyer. Sipas autorit vetëm ndërhyrja hyjnore, mund ta shpëtojë udhëtarin nga një fat tragjik.

Në pikturën e fundit të serisë, “Pleqëria”, rrjedha e jetës ka arritur në oqeanin e përjetësisë, ku udhëtari noton në varkën e tij të thyer dhe të derrmuar. Të gjitha shenjat e natyrës dhe “ekzistenca trupore” janë hedhur mënjanë. Engjëlli mbrojtës, të cilin ai e sheh për herë të parë, e drejton shikimin e tij drejt një drite sinjalizuese dhe të butë që del prej reve të ndara – vizioni I jetës së përjetshme.

Nga pafajësia e fëmijërisë deri te vërshimi i besimit rinor, përmes sprovave të moshës së mesme dhe më në fund, te shpëtimi hyjnor, Udhëtimi i Jetës simbolizon fazat e jetës së njeriut mes vdekjes dhe ringjalljes. Udhëtari trim i Cole është interpretuar gjithashtu si një personifikimi i Amerikës – si një vend në fazën e tij adoleshente të zhvillimit.